Dwarsblik

Dwarsblik news briefing forDwarsblik nieuwsbriefing van

The atmosphere files its report early, AI sends you the power bill, the sea gets quieter on paper, Berlin postpones a commission, the ECB blames diesel, leaves fight trains and Amsterdam overshoots its own tourist limit.De atmosfeer levert haar rapport vroeg in, AI stuurt jou de stroomrekening, de zee wordt rustiger op papier, Berlijn stelt een commissie uit, de ECB wijst naar diesel, bladeren bevechten treinen en Amsterdam schiet over zijn eigen toeristengrens.

LeadOpeningThe Laws of Physics File Their Climate Report Before the Summit StartsDe natuurwetten leveren hun klimaatrapport in voordat de top begint

GlobalWereld

Far away, still your problem.Ver weg, toch jouw probleem.

GlobalWereld

The Laws of Physics File Their Climate Report Before the Summit StartsDe natuurwetten leveren hun klimaatrapport in voordat de top begint

August 2026 tied the warmest month on record; ahead of COP31, the EU wants UN climate talks planned in multiyear cyclesAugustus 2026 was samen met juli 2023 de warmste maand ooit gemeten; voor COP31 wil de EU klimaatoverleg in meerjarige cycli plannen

Physics has submitted its position paper early. According to the EU’s Copernicus climate service, August 2026 was the joint warmest month ever recorded, tied with July 2023, at 1.65°C above the preindustrial average, and this summer tied 2024 as the hottest on record.

Meanwhile the diplomats are preparing COP31, which runs from 9 to 20 November in Antalya, Türkiye. A draft EU position seen by Bloomberg wants to keep the UN’s Mitigation Work Programme running until at least 2040 and schedule a global stocktake for 2028. In plain language: more meetings to check how the earlier meetings went.

That is not useless, because deadlines are how countries get pushed into doing things. But the atmosphere does not do stocktakes.

It just keeps the receipt, and every month it hands us a hotter one.

De natuurkunde heeft haar standpunt alvast ingeleverd. Volgens de Europese klimaatdienst Copernicus was augustus 2026 samen met juli 2023 de warmste maand ooit gemeten, 1,65°C boven het gemiddelde van voor de industriële revolutie, en evenaarde deze zomer 2024 als heetste ooit.

Intussen bereiden diplomaten COP31 voor, van 9 tot en met 20 november in het Turkse Antalya. Een conceptstandpunt van de EU dat Bloomberg inzag, wil het mitigatiewerkprogramma van de VN tot minstens 2040 laten doorlopen en in 2028 een nieuwe wereldwijde inventaris inplannen.

In gewone taal: meer vergaderingen om te controleren hoe de vorige vergaderingen gingen. Dat is niet nutteloos, want deadlines zijn hoe landen in beweging komen. Maar de atmosfeer doet niet aan inventarissen.

Ze bewaart gewoon het bonnetje, en elke maand krijgen we een warmer exemplaar.

Poll What moves climate policy most?Wat beweegt klimaatbeleid het meest?

GlobalWereld

AI Still Cannot Make Coffee, but It Can Make Your Electricity PricierAI kan nog steeds geen koffie zetten, maar wel je stroom duurder maken

Big Tech may spend up to $725 billion on AI this year; a Senate report says the firms reject paying for the grid upgrades they needBig Tech geeft dit jaar mogelijk tot 725 miljard dollar uit aan AI; een rapport uit de Senaat zegt dat de bedrijven weigeren te betalen voor de netuitbreiding die ze nodig hebben

Fifty billion dollars? Cute. Amazon, Microsoft, Google and Meta are expected to spend somewhere between $650 and $725 billion on AI infrastructure this year; Alphabet alone has guided up to $185 billion.

All those data centres need power, and a report by US senators Elizabeth Warren, Richard Blumenthal and Chris Van Hollen, first revealed by Time, says Amazon, Google, Meta, Microsoft and three data centre companies all reject the standard that they should pay for the grid upgrades their buildings require. The senators say that pushes the bill onto ordinary households.

In Louisiana, one estimate puts the extra cost for the average Entergy customer at $8 to $13 a month; Meta disputes that its project is to blame. So the robots are not making your coffee yet.

They are, however, making the electricity for your coffee more expensive.

Vijftig miljard dollar? Schattig. Amazon, Microsoft, Google en Meta geven dit jaar naar verwachting tussen de 650 en 725 miljard dollar uit aan AI-infrastructuur; Alphabet alleen al rekent op maximaal 185 miljard.

Al die datacenters hebben stroom nodig, en een rapport van de Amerikaanse senatoren Elizabeth Warren, Richard Blumenthal en Chris Van Hollen, als eerste onthuld door Time, stelt dat Amazon, Google, Meta, Microsoft en drie datacenterbedrijven allemaal de norm afwijzen dat zij betalen voor de netuitbreiding die hun gebouwen vereisen. Volgens de senatoren belandt de rekening zo bij gewone huishoudens.

In Louisiana komt één schatting voor de gemiddelde klant van energiebedrijf Entergy uit op 8 tot 13 dollar per maand extra; Meta betwist dat zijn project de oorzaak is. De robots zetten je koffie dus nog niet.

Ze maken wel de stroom voor je koffie duurder.

Poll Who should pay for the AI power grid?Wie moet het stroomnet voor AI betalen?

EuropeEuropa

Twenty-seven opinions, one press release.Zevenentwintig meningen, één persbericht.

EuropeEuropa

Brussels Calms the Mediterranean by Paying Someone Else to Watch ItBrussel maakt de Middellandse Zee rustiger door iemand anders te laten opletten

Arrivals via the central Mediterranean fell 55%, which Frontex partly credits to Libya and Tunisia; more than 1,800 people died at sea this yearAankomsten via de centrale Middellandse Zee daalden 55%, wat Frontex deels toeschrijft aan Libië en Tunesië; dit jaar kwamen meer dan 1.800 mensen om op zee

Central Med arrivals, Jan to AugAankomsten centrale route, jan t/m aug
19,40019.400
Versus last yearTen opzichte van vorig jaar
−55%
Deaths at sea in 2026 (IOM)Doden op zee in 2026 (IOM)
1,800+1.800+

Brussels has not renamed the Mediterranean, but it has found a way to make the charts look calmer. According to EU border agency Frontex, about 19,400 people arrived via the central Mediterranean route in the first eight months of 2026, 55 percent fewer than a year earlier.

Frontex credits much of that drop to authorities in Libya and Tunisia, through enforcement operations, detention campaigns and returns, while Libya remains the departure point for around two thirds of arrivals. Total irregular crossings into the EU fell 35 percent to roughly 75,000. Mission accomplished, say the graphs.

Except the International Organization for Migration counts more than 1,800 people dead in the Mediterranean so far this year, and “detention campaigns” in Libya is a phrase worth reading twice. Fewer arrivals is a statistic. Fewer drownings would be a policy.

They are not yet the same graph.

Brussel heeft de Middellandse Zee niet hernoemd, maar heeft wel een manier gevonden om de grafieken rustiger te laten ogen. Volgens het Europese grensagentschap Frontex kwamen in de eerste acht maanden van 2026 zo’n 19.400 mensen aan via de centrale Middellandse Zeeroute, 55 procent minder dan een jaar eerder.

Frontex schrijft een groot deel van die daling toe aan de autoriteiten in Libië en Tunesië, via handhavingsacties, detentiecampagnes en terugsturing, terwijl Libië nog altijd het vertrekpunt is voor ongeveer twee derde van de aankomsten. Het totale aantal irreguliere grensoverschrijdingen naar de EU daalde 35 procent tot zo’n 75.000.

Missie geslaagd, zeggen de grafieken. Alleen telt de Internationale Organisatie voor Migratie dit jaar al meer dan 1.800 doden op de Middellandse Zee, en ‘detentiecampagnes’ in Libië is een woord om twee keer te lezen. Minder aankomsten is een statistiek. Minder verdrinkingen zou beleid zijn.

Dat is nog niet dezelfde grafiek.

Poll Is outsourcing border control acceptable?Is grensbewaking uitbesteden acceptabel?

EuropeEuropa

Germany Decides to Consider Deciding, Possibly by SpringDuitsland besluit te overwegen om te besluiten, misschien in het voorjaar

Germany’s coalition leaders met for four hours without new reform decisions; Merz now targets spring 2027De Duitse coalitieleiders vergaderden vier uur zonder nieuwe hervormingsbesluiten; Merz mikt nu op voorjaar 2027

Germany’s coalition leaders from CDU, CSU and SPD met at the Chancellery for about four hours on Wednesday evening, and emerged with one clear decision: the reforms will take longer. Chancellor Friedrich Merz is sticking to his reform package but now names spring 2027 as the target.

A planned expert commission on the future of care insurance was postponed, so Germany has achieved the rare feat of delaying a committee before it even existed. The pension commission, which did exist, handed over 33 recommendations in June, including a new mandatory funded pension of 2 percent of gross pay from 2028.

Merz promised to adopt them all; his coalition is still arguing about them. Meanwhile total pension contributions are projected to climb from 18.6 percent to above 22 percent by 2031.

Efficiency, in Berlin, is measured in pages, and the pages are doing great.

De Duitse coalitieleiders van CDU, CSU en SPD vergaderden woensdagavond zo’n vier uur in het Kanzleramt en kwamen naar buiten met één helder besluit: de hervormingen duren langer. Bondskanselier Friedrich Merz houdt vast aan zijn hervormingspakket, maar noemt nu voorjaar 2027 als doel.

Een geplande expertcommissie over de toekomst van de zorgverzekering werd uitgesteld, waarmee Duitsland de zeldzame prestatie levert een commissie al uit te stellen voordat ze bestaat. De pensioencommissie, die wel bestond, leverde in juni 33 aanbevelingen in, waaronder een nieuw verplicht kapitaalgedekt pensioen van 2 procent van het brutoloon vanaf 2028.

Merz beloofde ze allemaal over te nemen; zijn coalitie ruziet er nog steeds over. Intussen stijgt de totale pensioenpremie naar verwachting van 18,6 procent naar meer dan 22 procent in 2031.

Efficiëntie wordt in Berlijn gemeten in pagina’s, en met de pagina’s gaat het uitstekend.

Poll Germany’s reform speed?Het Duitse hervormingstempo?

EuropeEuropa

Central Bankers Confirm Inflation Noticed Their Rates, Just After the Diesel PriceCentrale bankiers bevestigen dat inflatie hun rente opmerkte, net na de dieselprijs

The account of the ECB’s September meeting shows a unanimous hike, driven by oil, gas and above all diesel pricesHet verslag van de septembervergadering van de ECB toont een unanieme renteverhoging, gedreven door olie, gas en vooral diesel

Inflation forecast 2026Inflatieprognose 2026
3.0%3,0%
Forecast 2027Prognose 2027
2.5%2,5%
Forecast 2028Prognose 2028
2.1%2,1%

Central bankers keep a diary too; they just publish it four weeks later. On Thursday the European Central Bank released the account of its September meeting, when it raised interest rates by a quarter point. Every member backed the hike proposed by chief economist Philip Lane.

The reason will sound familiar: the war in the Middle East pushed up prices of oil, gas and especially diesel, where Europe is short of refining capacity. The ECB’s own staff expect inflation to average 3.0 percent this year, 2.5 percent in 2027 and 2.1 percent in 2028, staying well above the 2 percent target into the first half of 2027.

Some members pointed out that a cooling job market and calmer wage growth could stop prices from spiralling, and the bank was careful not to promise anything about its next step. So yes, inflation noticed the interest rates.

It just noticed the diesel price first.

Ook centrale bankiers houden een dagboek bij; ze publiceren het alleen vier weken later. Donderdag bracht de Europese Centrale Bank het verslag uit van haar vergadering in september, toen ze de rente met een kwart procentpunt verhoogde. Alle leden steunden de verhoging die hoofdeconoom Philip Lane voorstelde.

De reden klinkt bekend: de oorlog in het Midden-Oosten dreef de prijzen van olie, gas en vooral diesel op, en juist aan raffinagecapaciteit heeft Europa een tekort. Volgens de eigen economen van de ECB komt de inflatie dit jaar gemiddeld uit op 3,0 procent, in 2027 op 2,5 procent en in 2028 op 2,1 procent, en blijft ze tot in de eerste helft van 2027 ruim boven het doel van 2 procent.

Sommige leden wezen erop dat een afkoelende arbeidsmarkt en rustigere loongroei kunnen voorkomen dat prijzen doorslaan, en de bank beloofde zorgvuldig niets over haar volgende stap. Dus ja, de inflatie heeft de rente opgemerkt.

Ze zag alleen eerst de dieselprijs.

Poll What drives your prices most?Wat maakt jouw leven het duurst?

NetherlandsNederland

Small country, big spreadsheets.Klein land, grote spreadsheets.

NetherlandsNederland

Dutch Railway Declares Its Annual War on LeavesHet Nederlandse spoor verklaart de bladeren weer de oorlog

Crushed wet leaves make rails slippery every autumn; NS and ProRail respond with gel trains, leaf clearing and longer running timesPlatgereden natte bladeren maken het spoor elk najaar glad; NS en ProRail reageren met geltreinen, bladruimen en langere rijtijden

No, a single leaf did not shut down the entire Dutch railway near Utrecht. But autumn really is an enemy of trains, and here is the science. When heavy steel wheels roll over wet leaves, they press them into a thin, slippery layer on the rails, a bit like the coating of a nonstick pan.

Trains then slide when braking and spin when pulling away, so drivers slow down and the delays ripple across the network. NS and ProRail fight back every year with special gel trains that spread a sticky mix with sand and metal particles on the tracks for grip, crews who clear leaves along the line and nets that catch them before they land.

On some routes the timetable even gets an extra minute in autumn. It is a full military operation against foliage.

The leaves win on points most years, but never by knockout.

Nee, één blaadje heeft het hele Nederlandse spoor bij Utrecht niet platgelegd. Maar de herfst is echt een vijand van treinen, en dit is de natuurkunde erachter. Als zware stalen wielen over natte bladeren rijden, persen ze die tot een dun, glad laagje op de rails, een beetje als de antiaanbaklaag van een koekenpan.

Treinen glijden dan bij het remmen en slippen bij het optrekken, dus machinisten rijden voorzichtiger en de vertraging rolt door het hele net. NS en ProRail slaan elk jaar terug met speciale geltreinen die een kleverig mengsel met zand en metaaldeeltjes op het spoor aanbrengen voor grip, ploegen die bladeren langs het spoor weghalen en netten die ze opvangen voordat ze landen.

Op sommige trajecten krijgt de dienstregeling in de herfst zelfs een minuut extra. Het is een complete militaire operatie tegen gebladerte.

De bladeren winnen de meeste jaren op punten, maar nooit met een knock-out.

Poll Your autumn commute?Jouw reis in de herfst?

NetherlandsNederland

Amsterdam Sets a Tourist Limit and Watches It Wave GoodbyeAmsterdam stelt een toeristengrens in en zwaait hem uit

Amsterdam aims for at most 20 million tourist overnight stays a year but counted 23.7 million in 2025; residents took the city to courtAmsterdam mikt op hooguit 20 miljoen toeristische overnachtingen per jaar maar telde er 23,7 miljoen in 2025; bewoners stapten naar de rechter

Annual limitJaarlijkse grens
20M20 mln
Tourist nights, 2025Toeristische nachten, 2025
23.7M23,7 mln
VAT on a hotel nightBtw op een hotelnacht
21%

Amsterdam has not replaced its residents with tourists. It has simply set a limit and then watched it get overtaken. Under its own Tourism in Balance rules, the city aims for no more than 20 million tourist overnight stays a year.

In 2025 it counted 23.7 million, up from 22.9 million the year before, and the city expects roughly 24.5 million this year. So a group of Amsterdammers took the municipality to court over its own rules. The city has answered with an almost complete hotel stop: a new hotel may only open if another one closes.

And since January, the VAT on a hotel night has jumped from 9 to 21 percent nationwide. The goal is a city where people live, not just a city people photograph.

Locals, for now, can still be observed in their natural habitat: the bike lane, ringing their bell at you.

Amsterdam heeft zijn bewoners niet vervangen door toeristen. De stad heeft gewoon een grens gesteld en die vervolgens zien sneuvelen. Volgens de eigen verordening Toerisme in Balans wil de stad hooguit 20 miljoen toeristische overnachtingen per jaar.

In 2025 telde ze er 23,7 miljoen, tegen 22,9 miljoen een jaar eerder, en voor dit jaar verwacht de gemeente er zo’n 24,5 miljoen. Dus stapte een groep Amsterdammers naar de rechter om de gemeente aan haar eigen regels te houden. De stad antwoordt met een vrijwel volledige hotelstop: een nieuw hotel mag alleen open als er een ander sluit.

En sinds januari is de btw op een hotelnacht landelijk van 9 naar 21 procent gegaan. Het doel is een stad waar mensen wonen, niet alleen een stad die mensen fotograferen.

Echte Amsterdammers zijn voorlopig nog te bewonderen in hun natuurlijke habitat: het fietspad, terwijl ze naar jou bellen.

Poll How should Amsterdam cut tourist nights?Hoe moet Amsterdam het aantal toeristennachten verlagen?

Jargon, translatedBegrippen, vertaald

Words the news assumes you know. We don’t.Woorden waarvan het nieuws aanneemt dat je ze kent. Wij niet.

Get to knowKen ze

Europe, person by personEuropa, per persoon

The people running the continent, gently deflated.De mensen die het continent besturen, liefdevol doorgeprikt.

Reality checks private · no login · a minute or twoprivé · geen login · een minuutje of twee

Tools

Private checks and help, no login. Nothing you answer leaves your phone.Privé checks en hulp, zonder login. Wat je invult, verlaat je telefoon niet.

Help & reportHulp & meldenBullied or threatened? Save, report, block, escalate, per platformGepest of bedreigd? Bewaren, melden, blokkeren, escaleren, per platform

Straight to your platformDirect naar je platform

SectionsRubrieken

About DwarsblikOver Dwarsblik →