Dwarsblik

Dwarsblik news briefing forDwarsblik nieuwsbriefing van

Alberta stays, mortgages bite, France tear gasses its pupils, nine EU countries skip homework, Brussels hands out €3.4 billion, Germany meets its fax and its trains, Albert Heijn goes offline and the polder keeps talking.Alberta blijft, hypotheken bijten, Frankrijk zet traangas in tegen scholieren, negen EU-landen leveren hun huiswerk niet in, Brussel deelt 3,4 miljard uit, Duitsland ontmoet zijn fax en zijn treinen, Albert Heijn gaat offline en de polder blijft praten.

LeadOpeningCanadian Separatists Discover That Polite Meetings At The American State Department Do Not Count As VotesCanadese separatisten ontdekken dat beleefde gesprekken op het Amerikaanse ministerie geen stemmen opleveren

GlobalWereld

Far away, still your problem.Ver weg, toch jouw probleem.

GlobalWereld

Canadian Separatists Discover That Polite Meetings At The American State Department Do Not Count As VotesCanadese separatisten ontdekken dat beleefde gesprekken op het Amerikaanse ministerie geen stemmen opleveren

About three in four Albertans vote to stay in Canada in Monday's referendum, preliminary results show, after a separatist campaign that held meetings at the US State Department and a court ruled First Nations had not been consultedOngeveer drie op de vier inwoners van Alberta stemmen maandag in het referendum voor blijven bij Canada, blijkt uit voorlopige uitslagen, na een separatistische campagne die gesprekken voerde op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en een rechter die oordeelde dat First Nations niet waren geraadpleegd

The Canadian province of Alberta has held its long awaited vote on independence, and the result has been impressively unkind to the people who demanded it. In Monday's referendum, question ten of ten asked whether Alberta should stay a province of Canada or start the legal process toward a binding separation vote.

Preliminary counts put the stay side at around 76 percent; official results follow on 29 October, and the government itself had declared none of the ten questions binding. The movement was driven by a coalition of activists and conservative politicians profoundly irritated by federal energy policy and old pandemic rules.

Leaders of the Alberta Prosperity Project had tried to lend their quest for sovereignty some weight by meeting officials of the US State Department in Washington several times, apparently believing that freedom is best negotiated in a foreign office building. The State Department called the contacts routine and said no commitments were made.

British Columbia's premier called the outreach treason. The logistical confidence was staggering.

Activists set out to detach a vast territory from a modern nation while largely ignoring the First Nations whose treaties predate the province itself; in May a court ruled that they had not been consulted and that separation on these terms would violate treaty rights. Prime Minister Mark Carney now says Albertans chose unity.

The movement operated on the beautiful fiction that founding a country requires only regional resentment and a few promising conversations with foreign diplomats, and the voters politely declined to share it.

De Canadese provincie Alberta heeft haar langverwachte stemming over onafhankelijkheid gehouden, en de uitslag is indrukwekkend onvriendelijk voor de mensen die erom vroegen. In het referendum van maandag vroeg vraag tien van tien of Alberta een provincie van Canada moet blijven of het juridische traject naar een bindend afscheidingsreferendum moet starten.

Voorlopige tellingen geven de blijvers zo'n 76 procent; de officiële uitslag volgt op 29 oktober, en de provinciale regering had zelf al verklaard dat geen van de tien vragen bindend is. De beweging werd gedreven door een coalitie van activisten en conservatieve politici die diep geërgerd zijn over het federale energiebeleid en oude coronaregels.

Leiders van het Alberta Prosperity Project probeerden hun streven naar soevereiniteit gewicht te geven met meerdere gesprekken bij het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in Washington, kennelijk in de overtuiging dat vrijheid het best wordt uitonderhandeld in een buitenlands kantoorgebouw. Het ministerie noemde de contacten routine en zei dat er niets was toegezegd.

De premier van Brits-Columbia noemde de toenadering verraad. Het logistieke zelfvertrouwen was verbluffend.

Activisten wilden een enorm gebied losmaken van een moderne staat en negeerden daarbij grotendeels de First Nations, wier verdragen ouder zijn dan de provincie zelf; in mei oordeelde een rechter dat zij niet waren geraadpleegd en dat afscheiding op deze voorwaarden verdragsrechten zou schenden. Premier Mark Carney zegt nu dat Alberta voor eenheid heeft gekozen.

De beweging dreef op de mooie fictie dat je voor een eigen land alleen regionale wrok en een paar veelbelovende gesprekken met buitenlandse diplomaten nodig hebt, en de kiezers bedankten beleefd voor die gedachte.

Poll Where do you negotiate independence?Waar onderhandel je over onafhankelijkheid?

GlobalWereld

Central Banks Continue Their Expensive Experiment In Making Life AffordableCentrale banken zetten hun dure experiment voort om het leven betaalbaar te maken

The US ten year Treasury yield sits around 5.1 percent after touching its highest level since 2007 in September, and American mortgages cost about 7.4 percent, while households still pay prices far above the levels before the surgeDe Amerikaanse tienjaarsrente staat rond 5,1 procent na in september het hoogste niveau sinds 2007 te hebben geraakt, en een Amerikaanse hypotheek kost zo'n 7,4 procent, terwijl huishoudens nog altijd prijzen ver boven het niveau van voor de inflatiegolf betalen

US 10 year yield, 16 OctRente VS 10 jaar, 16 okt
5.09%5,09%
30 year mortgage (Freddie Mac)Hypotheek 30 jaar (Freddie Mac)
7.40%7,40%
Yield highest since, in SeptRente hoogst sinds, in sept.
2007

Financial markets remain concerned about persistent inflation, high borrowing costs and the next moves of the central banks. The yield on ten year US Treasury bonds stood at 5.09 percent on 16 October, after climbing above 5 percent in September to its highest level since 2007, as investors weighed government debt, an oil price pushed up by the war with Iran and the chance of yet another Federal Reserve rate rise.

A thirty year American mortgage costs around 7.4 percent. Higher rates feed through into mortgages, business loans and public borrowing, while households in rich economies are still adjusting to years of accumulated price increases. Even where inflation has slowed, everyday necessities cost far more than they did before the recent surge.

Central bankers continue to explain that monetary policy works with a delay, which is reassuring provided one's mortgage lender, landlord and supermarket are equally patient. The distinction between falling inflation and falling prices remains particularly popular among economists, who are technically correct that the two differ and remarkably unsuccessful at making that comforting.

Governments point to improving indicators, financial institutions discuss expectations, and ordinary consumers keep performing the increasingly complicated calculation of whether their income will survive until the end of the month.

Financiële markten blijven zich zorgen maken over hardnekkige inflatie, hoge leenkosten en de volgende stappen van de centrale banken. De rente op tienjarige Amerikaanse staatsobligaties stond op 16 oktober op 5,09 procent, nadat die in september boven de 5 procent was gestegen tot het hoogste niveau sinds 2007, terwijl beleggers de staatsschuld, een olieprijs die door de oorlog met Iran omhoog is gestuwd en de kans op nog een renteverhoging door de Federal Reserve tegen elkaar afwogen.

Een Amerikaanse hypotheek met dertig jaar rentevast kost rond 7,4 procent. Hogere rentes werken door in hypotheken, bedrijfsleningen en staatsschuld, terwijl huishoudens in rijke economieën nog altijd wennen aan jaren van opgestapelde prijsstijgingen.

Zelfs waar de inflatie is afgenomen, kosten dagelijkse boodschappen veel meer dan voor de recente golf. Centrale bankiers blijven uitleggen dat monetair beleid met vertraging werkt, wat geruststellend is zolang je hypotheekverstrekker, huisbaas en supermarkt even geduldig zijn.

Het verschil tussen dalende inflatie en dalende prijzen blijft bijzonder populair onder economen, die technisch gelijk hebben dat die twee verschillen en opvallend weinig succes hebben met het geruststellend maken ervan.

Regeringen wijzen op verbeterende indicatoren, financiële instellingen bespreken verwachtingen, en gewone consumenten blijven de steeds ingewikkelder som maken of hun inkomen het einde van de maand haalt.

Poll What hurts your budget most?Wat doet jouw budget het meeste pijn?

EuropeEuropa

Twenty-seven opinions, one press release.Zevenentwintig meningen, één persbericht.

EuropeEuropa

French Police Protect The Republic From Its Teenagers While Shops Learn What A Minority Can DoFranse politie beschermt de Republiek tegen haar tieners terwijl winkels leren wat een minderheid kan aanrichten

Some 550,000 people march across France against living costs and failing schools; police use tear gas and stun grenades, a minority loots and burns, more than 2,000 are detained and Macron vows that rioters will be held responsibleZo'n 550.000 mensen trekken door Frankrijk tegen de kosten van levensonderhoud en kapotte scholen; de politie zet traangas en flitsgranaten in, een minderheid plundert en sticht brand, meer dan 2.000 mensen worden opgepakt en Macron belooft dat relschoppers ter verantwoording worden geroepen

The French state has responded to a wave of nationwide protests with its traditional blend of heavy policing and solemn presidential vocabulary. On Saturday some 550,000 people, according to the interior ministry, took to the streets, from secondary school pupils and students to trade unionists and veteran yellow vest activists, angry about rising living costs, fuel prices and a crumbling public education system.

The movement began in September with school blockades in Créteil. Most marched peacefully.

Police nonetheless deployed tear gas and stun grenades, in some places before the marches had even started, and Human Rights Watch had already documented a 15 year old who reportedly lost a hand to a stun grenade and a 14 year old whose jaw was shattered by a tear gas canister. The police oversight body was investigating two dozen incidents before the weekend began.

A violent minority meanwhile set fires, attacked town halls, breached the one in Marseille and looted shops; around 1,500 businesses were damaged, more than 2,000 people were detained, hundreds of officers were injured and two protesters died in circumstances still under investigation. President Emmanuel Macron vowed that those who sought to bring down the Republic will be held responsible, in the polished tone of a head of state deeply disappointed by the manners of his citizens.

The official narrative presents the state as a bastion of order holding back chaos.

It is less talkative about why a movement for better schools ended up treating teenagers to orthopaedic surgery.

De Franse staat heeft op een golf van landelijke protesten gereageerd met zijn traditionele mix van stevig politieoptreden en plechtig presidentieel taalgebruik. Op zaterdag gingen volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken zo'n 550.000 mensen de straat op, van scholieren en studenten tot vakbondsleden en doorgewinterde gele hesjes, boos over de stijgende kosten van levensonderhoud, brandstofprijzen en een afbrokkelend openbaar onderwijs.

De beweging begon in september met schoolblokkades in Créteil. De meesten liepen vreedzaam.

De politie zette niettemin traangas en flitsgranaten in, op sommige plekken nog voor de marsen begonnen waren, en Human Rights Watch had al een 15-jarige gedocumenteerd die door een flitsgranaat een hand zou hebben verloren en een 14-jarige wiens kaak door een traangasgranaat werd verbrijzeld. De politietoezichthouder onderzocht al voor het weekend twee dozijn incidenten.

Een gewelddadige minderheid stichtte ondertussen branden, viel stadhuizen aan, drong het stadhuis van Marseille binnen en plunderde winkels; zo'n 1.500 bedrijven liepen schade op, meer dan 2.000 mensen werden opgepakt, honderden agenten raakten gewond en twee demonstranten kwamen om onder omstandigheden die nog worden onderzocht. President Emmanuel Macron beloofde dat wie de Republiek omver wilde werpen ter verantwoording wordt geroepen, op de gepolijste toon van een staatshoofd dat diep teleurgesteld is in de manieren van zijn burgers.

Het officiële verhaal toont de staat als bolwerk van orde dat de chaos tegenhoudt.

Het is minder spraakzaam over de vraag waarom een beweging voor betere scholen eindigde met orthopedische chirurgie voor tieners.

Poll What would calm France down?Wat brengt Frankrijk tot rust?

EuropeEuropa

Brussels Threatens Legal Action After Nine Countries Fail To Submit Their HomeworkBrussel dreigt met de rechter nadat negen landen hun huiswerk niet inleveren

The European Commission sends reasoned opinions to Belgium, Czechia, Ireland, Italy, Luxembourg, Hungary, Malta, Poland and Slovakia for still not submitting draft building renovation plans due in December 2025De Europese Commissie stuurt een met redenen omkleed advies naar België, Tsjechië, Ierland, Italië, Luxemburg, Hongarije, Malta, Polen en Slowakije omdat ze hun conceptplannen voor gebouwrenovatie, die in december 2025 binnen moesten zijn, nog steeds niet hebben ingeleverd

The European Commission has escalated infringement proceedings against nine member states that failed to submit the national building renovation plans required by the Energy Performance of Buildings Directive. Belgium, Czechia, Ireland, Italy, Luxembourg, Hungary, Malta, Poland and Slovakia missed the 31 December 2025 deadline for their draft strategies on making their building stock more energy efficient, and had still not sent them after formal warning letters in March.

In its October infringement package the Commission issued reasoned opinions, giving the nine two months to comply before it may take them to the Court of Justice of the European Union. The plans are part of the EU's ambition to decarbonise buildings by 2050.

The European Union has established an elaborate legal framework for transforming the continent's buildings, although persuading governments to submit the documents describing that transformation remains an unexpectedly demanding first step. Brussels has responded with its traditional instruments of persuasion: deadlines, formal notices and increasingly serious letters.

The buildings themselves remain largely unchanged, but the administrative architecture surrounding their eventual renovation continues to develop impressively.

Europe intends to become climate neutral by 2050, provided the paperwork arrives before then.

De Europese Commissie heeft de inbreukprocedures opgevoerd tegen negen lidstaten die de nationale renovatieplannen voor gebouwen niet hebben ingeleverd die de richtlijn energieprestatie van gebouwen voorschrijft. België, Tsjechië, Ierland, Italië, Luxemburg, Hongarije, Malta, Polen en Slowakije misten de termijn van 31 december 2025 voor hun conceptstrategieën om hun gebouwenvoorraad energiezuiniger te maken, en hadden ze na formele waarschuwingsbrieven in maart nog altijd niet gestuurd.

In haar oktoberpakket van inbreukprocedures gaf de Commissie een met redenen omkleed advies, waarmee de negen twee maanden krijgen om alsnog te leveren voordat ze voor het Hof van Justitie van de Europese Unie kunnen worden gedaagd. De plannen horen bij de Europese ambitie om gebouwen in 2050 koolstofvrij te maken.

De Europese Unie heeft een uitgebreid juridisch kader opgezet om de gebouwen van het continent te transformeren, al blijkt het overhalen van regeringen om de documenten in te leveren die die transformatie beschrijven een onverwacht veeleisende eerste stap. Brussel reageerde met haar traditionele overtuigingsmiddelen: termijnen, ingebrekestellingen en steeds strengere brieven.

De gebouwen zelf zijn grotendeels onveranderd, maar de bestuurlijke architectuur rond hun toekomstige renovatie ontwikkelt zich indrukwekkend.

Europa wil in 2050 klimaatneutraal zijn, mits het papierwerk er voor die tijd is.

Poll Why is the paperwork late?Waarom is het papierwerk te laat?

EuropeEuropa

Europe's Energy Transition Continues To Require Money, Infrastructure And Considerable OptimismEuropa's energietransitie vraagt nog altijd om geld, infrastructuur en flink wat optimisme

Brussels awards €3.4 billion from the Innovation Fund to 77 net zero technology projects in 23 countries, including a first small modular reactor, while expensive power, slow permits and weak grids keep slowing the transitionBrussel kent 3,4 miljard euro uit het Innovatiefonds toe aan 77 projecten voor schone technologie in 23 landen, waaronder voor het eerst een kleine modulaire kernreactor, terwijl dure stroom, trage vergunningen en een krap stroomnet de transitie blijven afremmen

The European Commission announced on 19 October that it is awarding 3.4 billion euros from the Innovation Fund to 77 net zero technology projects in 23 countries. The money, which comes from the revenues of the EU emissions trading system, goes to energy intensive industry, renewables, storage, clean technology manufacturing, critical raw materials, alternative fuels and carbon capture; for the first time the list includes a small modular nuclear reactor and a project that removes carbon dioxide directly from the air.

The Commission expects the projects to avoid some 290 million tonnes of emissions in their first ten years. High energy prices, slow permitting and an electricity grid that cannot keep up continue to complicate the transition all the same, and the final grant agreements follow only next year.

European policymakers remain enthusiastic about announcing investments in technologies that will eventually make energy cleaner, cheaper and more secure. The difficulty lies in the interval between the announcement and the arrival of functioning infrastructure, during which businesses must keep paying their electricity bills.

Europe has become exceptionally skilled at producing ambitious targets, sophisticated funding mechanisms and attractive presentations of the future.

Building the grids, securing the permits and keeping industry affordable while it waits for that future have proved rather less photogenic.

De Europese Commissie maakte op 19 oktober bekend dat ze 3,4 miljard euro uit het Innovatiefonds toekent aan 77 projecten voor schone technologie in 23 landen. Het geld, afkomstig uit de opbrengsten van het Europese emissiehandelssysteem, gaat naar energie-intensieve industrie, hernieuwbare energie, opslag, de productie van schone technologie, kritieke grondstoffen, alternatieve brandstoffen en CO₂-afvang; voor het eerst staat er een kleine modulaire kernreactor op de lijst, en een project dat koolstofdioxide rechtstreeks uit de lucht haalt.

De Commissie verwacht dat de projecten in hun eerste tien jaar zo'n 290 miljoen ton uitstoot voorkomen. Hoge energieprijzen, trage vergunningverlening en een stroomnet dat het niet bijhoudt blijven de transitie toch bemoeilijken, en de definitieve subsidieovereenkomsten volgen pas volgend jaar.

Europese beleidsmakers blijven enthousiast over het aankondigen van investeringen in technologieën die energie ooit schoner, goedkoper en veiliger zullen maken. De moeilijkheid zit in de periode tussen de aankondiging en de komst van werkende infrastructuur, waarin bedrijven gewoon hun stroomrekening moeten blijven betalen.

Europa is uitzonderlijk bedreven geworden in ambitieuze doelen, verfijnde financieringsmechanismen en aantrekkelijke presentaties van de toekomst.

Netten bouwen, vergunningen rondkrijgen en de industrie betaalbaar houden terwijl ze op die toekomst wacht, blijken een stuk minder fotogeniek.

Poll What does Europe's transition need most?Wat heeft de Europese transitie het meest nodig?

EuropeEuropa

Germany's Digital Revolution Continues To Encounter The Fax MachineDuitslands digitale revolutie stuit nog altijd op het faxapparaat

Germany has a minister for digital affairs and state modernisation and a modernisation agenda with more than 200 measures, yet citizens still meet paper forms, physical appointments and authorities that ask for the same data twiceDuitsland heeft een minister voor digitale zaken en staatsmodernisering en een moderniseringsagenda met meer dan 200 maatregelen, maar burgers stuiten nog steeds op papieren formulieren, fysieke afspraken en instanties die twee keer om dezelfde gegevens vragen

Germany's public administration continues to struggle with digitising government services, despite years of political promises. The country now has a dedicated federal ministry for digital affairs and state modernisation, whose minister Karsten Wildberger has a modernisation agenda of more than 200 measures, from simpler ID applications to prefilled tax returns, and a digital wallet that is due to start on 2 January 2027.

He has called administrative digitalisation a patchwork and says there are no fax machines in his ministry. Elsewhere, responsibilities split between federal, state and municipal authorities, outdated software and complicated requirements keep slowing things down, and many citizens and businesses still meet paper forms, physical appointments and processes that ask for the same information again and again.

Germany remains one of the world's leading industrial economies, capable of building extraordinarily sophisticated machinery while occasionally asking citizens to print a document so that an official can type its contents into a computer. Digital transformation is a recurring political priority, supported by strategies, funding programmes and ambitious declarations of intent.

Implementation, however, must navigate the country's deep respect for procedure, institutional autonomy and established practice.

The fax machine may no longer rule every office, but the philosophy behind it remains remarkably well represented.

Het Duitse openbaar bestuur worstelt nog altijd met het digitaliseren van overheidsdiensten, ondanks jaren van politieke beloftes. Het land heeft inmiddels een eigen federaal ministerie voor digitale zaken en staatsmodernisering, waarvan minister Karsten Wildberger een moderniseringsagenda heeft met meer dan 200 maatregelen, van een eenvoudigere aanvraag van een identiteitsbewijs tot vooraf ingevulde belastingaangiftes, en een digitale portemonnee die op 2 januari 2027 moet starten.

Hij noemde de digitalisering van het bestuur een lappendeken en zegt dat er op zijn ministerie geen faxapparaten staan. Elders blijven bevoegdheden verdeeld over bond, deelstaten en gemeenten, verouderde software en ingewikkelde eisen de boel vertragen, en veel burgers en bedrijven stuiten nog altijd op papieren formulieren, fysieke afspraken en procedures die keer op keer om dezelfde gegevens vragen.

Duitsland blijft een van de toonaangevende industriële economieën ter wereld, in staat om buitengewoon geavanceerde machines te bouwen terwijl het burgers af en toe vraagt een document te printen zodat een ambtenaar de inhoud in een computer kan typen. Digitale transformatie is een terugkerende politieke prioriteit, gesteund door strategieën, subsidieprogramma's en ambitieuze intentieverklaringen.

De uitvoering moet echter langs het diepe Duitse respect voor procedures, institutionele autonomie en gevestigde gewoontes.

Het faxapparaat heerst misschien niet meer op elk kantoor, maar de filosofie erachter is nog opmerkelijk goed vertegenwoordigd.

Poll Your last contact with a government office was…Je laatste contact met een overheidsloket was…

EuropeEuropa

Deutsche Bahn Continues Its Ambitious Programme Of Testing Passenger PatienceDeutsche Bahn zet haar ambitieuze programma voort om het geduld van reizigers te testen

Only 52.4 percent of Deutsche Bahn's long distance trains ran on time in September, worse than a year ago; the 60 percent target for 2026 is out of reach and the Berlin to Hannover line is closed for about 14 monthsSlechts 52,4 procent van de langeafstandstreinen van Deutsche Bahn reed in september op tijd, slechter dan een jaar eerder; het doel van 60 procent voor 2026 is buiten bereik en de lijn Berlijn Hannover is zo'n 14 maanden dicht

Long distance on time, SeptLange afstand op tijd, sept.
52.4%52,4%
Target for 2026Doel voor 2026
60%
Months Berlin to Hannover closedMaanden Berlijn Hannover dicht
14

Germany's national railway, Deutsche Bahn, continues to struggle with punctuality, ageing infrastructure and disruption from extensive network renovation. In September only 52.4 percent of its long distance trains arrived on time, against 55.3 percent a year earlier, and the company blames construction on main lines and junctions plus a long list of technical faults.

Chief executive Evelyn Palla's target of at least 60 percent for 2026 is now out of reach, and since early October the Berlin to Hannover line has been closed for around fourteen months of renovation. Years of underinvestment and congested corridors have left long distance services unreliable, while the very projects meant to fix the network create fresh delays in the short term.

German engineering enjoys an international reputation for precision, reliability and meticulous attention to detail, which makes the railway's difficulties a particularly uncomfortable national contradiction. Passengers can buy tickets on sophisticated digital platforms, receive detailed information about their journey and watch their connections disappear in real time.

Railway officials explain that the disruption is necessary to build a more reliable network in the future, a proposition that grows less persuasive each time it is delivered to people on a platform beneath a departure board showing increasingly imaginative estimates. Germany remains committed to getting its trains back on schedule.

The schedule, meanwhile, appears to be negotiating its own terms.

Het Duitse nationale spoorbedrijf Deutsche Bahn blijft worstelen met stiptheid, verouderde infrastructuur en hinder van grootschalige netrenovatie. In september kwam slechts 52,4 procent van de langeafstandstreinen op tijd aan, tegen 55,3 procent een jaar eerder, en het bedrijf wijst naar bouwwerk op hoofdlijnen en knooppunten plus een lange lijst technische storingen.

Het doel van topvrouw Evelyn Palla van minstens 60 procent in 2026 is nu buiten bereik, en sinds begin oktober is de lijn Berlijn Hannover voor zo'n veertien maanden renovatie dicht. Jaren van onderinvestering en overvolle trajecten hebben de langeafstandsdiensten onbetrouwbaar gemaakt, terwijl juist de projecten die het net moeten repareren op korte termijn nieuwe vertragingen veroorzaken.

Duitse techniek geniet internationaal een reputatie van precisie, betrouwbaarheid en oog voor detail, wat de problemen van het spoor tot een bijzonder ongemakkelijke nationale tegenstrijdigheid maakt. Reizigers kopen kaartjes via geavanceerde digitale platforms, krijgen gedetailleerde reisinformatie en zien hun aansluitingen live verdwijnen.

Spoorfunctionarissen leggen uit dat de hinder nodig is voor een betrouwbaarder net in de toekomst, een bewering die minder overtuigend wordt elke keer dat ze wordt uitgesproken tegen mensen op een perron onder een vertrekbord met steeds fantasierijkere schattingen. Duitsland blijft vastbesloten zijn treinen weer op schema te krijgen.

Het schema lijkt ondertussen zijn eigen voorwaarden te onderhandelen.

Poll Your last German train was…Je laatste Duitse trein was…

NetherlandsNederland

Small country, big spreadsheets.Klein land, grote spreadsheets.

NetherlandsNederland

The Dutch Grocery Ecosystem Discovers It Relies Entirely On Vulnerable Computer ServersHet Nederlandse boodschappenwezen ontdekt dat het volledig leunt op kwetsbare computerservers

Albert Heijn has not delivered groceries since a cyberattack forced parent Ahold Delhaize to shut core systems on 11 October; the company filed a police report on Monday and hopes to restart deliveries on FridayAlbert Heijn bezorgt geen boodschappen meer sinds een cyberaanval moederbedrijf Ahold Delhaize op 11 oktober dwong kernsystemen uit te zetten; het bedrijf deed maandag aangifte en hoopt vrijdag weer te bezorgen

The Dutch supermarket chain Albert Heijn is providing a masterclass in modern logistical fragility. Since parent company Ahold Delhaize switched off core systems as a precaution on 11 October, the chain has not delivered a single grocery order; the disruption has spread into the supply chain and the stores, where shelf prices did not always match the till.

For days the company would only speak of a cybersecurity incident. It has now confirmed a cyberattack, filed a police report on Monday 19 October and says it hopes to resume home deliveries from Friday 23 October, cancelling and refunding orders until then.

There are no indications so far that customer or staff data was taken, according to the company. Under the new Dutch cybersecurity law the incident is also the first big test of the duty to report.

The same weekend, in France, attackers took over refrigeration controllers in hundreds of supermarkets and set fridges to 50 degrees, sending tonnes of meat and frozen food into the bin and even starting fires. The Dutch disruption, by comparison, was purely administrative.

The organisation carefully maintains the soothing illusion that fresh vegetables are a robust and permanent service. The incident reveals the quiet absurdity of contemporary retail, where millions of people are insulated from empty cupboards only by the hope that a distant server remains uncompromised.

The modern consumer expects seamless abundance, largely unaware that the entire supply chain can be brought to a halt by a single malicious attachment.

Supermarktketen Albert Heijn geeft een masterclass in moderne logistieke kwetsbaarheid. Sinds moederbedrijf Ahold Delhaize op 11 oktober uit voorzorg kernsystemen uitschakelde, heeft de keten geen enkele boodschappenbestelling bezorgd; de verstoring sloeg over naar de toeleveringsketen en de winkels, waar de schapprijs niet altijd overeenkwam met de kassa.

Dagenlang sprak het bedrijf alleen van een cybersecurityincident. Inmiddels is een cyberaanval bevestigd, deed het maandag 19 oktober aangifte en hoopt het vanaf vrijdag 23 oktober weer thuis te bezorgen; bestellingen tot die tijd worden geannuleerd en terugbetaald.

Volgens het bedrijf zijn er tot nu toe geen aanwijzingen dat gegevens van klanten of medewerkers zijn buitgemaakt. Onder de nieuwe Cyberbeveiligingswet is het voorval ook de eerste grote test van de meldplicht.

Hetzelfde weekend namen aanvallers in Frankrijk de koelregelaars van honderden supermarkten over en zetten koelingen op 50 graden, waardoor tonnen vlees en diepvries de container in gingen en er zelfs brand ontstond. De Nederlandse verstoring was in vergelijking puur administratief.

De organisatie houdt zorgvuldig de geruststellende illusie in stand dat verse groente een robuuste en permanente dienst is. Het voorval toont de stille absurditeit van de moderne detailhandel, waarin miljoenen mensen alleen van lege keukenkastjes worden gescheiden door de hoop dat een verre server ongeschonden blijft.

De moderne consument verwacht naadloze overvloed en is zich nauwelijks bewust dat de hele keten kan worden stilgelegd door één kwaadaardige bijlage.

Poll What did you do without AH delivery?Wat deed jij zonder AH bezorging?

NetherlandsNederland

The Netherlands Continues Planning For Rising Seas While Struggling With Rising CostsNederland plant door voor een stijgende zee en worstelt met stijgende kosten

The Dutch sea level rise knowledge programme concludes the current defences can cope with up to three metres of rise and probably five, but only with enough money, people, space for future dikes and sand and clayHet Kennisprogramma Zeespiegelstijging concludeert dat de huidige verdediging tot drie meter stijging aankan en waarschijnlijk vijf, maar alleen met genoeg geld, mensen, ruimte voor toekomstige dijken en zand en klei

The Netherlands faces growing pressure to strengthen its long term flood protection as sea levels rise and extreme weather puts extra strain on water management. The national knowledge programme on sea level rise concluded in its final report this year that the current approach of sand replenishment, dikes and storm surge barriers can hold for a long time: technically up to three metres of rise, and probably even five.

The condition is in the small print: enough money and people, space reserved now for future dike reinforcements, and sufficient sand and clay. The findings feed into the next update of the national Delta Programme, which is revised every six years.

Authorities keep investing in dikes, coastal protection and measures for heavier rain and longer droughts, but the bill keeps rising and so do the choices about land, housing and infrastructure. For a country that has spent centuries negotiating with the sea, the Netherlands has developed a remarkable confidence in managing water through engineering, regulation and an impressive number of consultation procedures.

Climate change, unfortunately, is an increasingly uncooperative negotiating partner. Municipalities want new housing, farmers need land, nature organisations demand restoration and water boards would like everyone to acknowledge the physical limits of the landscape.

The government must reconcile these competing interests, ideally before the water arrives to settle the argument itself.

Nederland staat onder toenemende druk om zijn waterveiligheid op lange termijn te versterken nu de zeespiegel stijgt en extreem weer het waterbeheer extra belast. Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging concludeerde dit jaar in zijn eindrapport dat de huidige aanpak met zandsuppleties, dijken en stormvloedkeringen het lang kan volhouden: technisch tot drie meter stijging, en waarschijnlijk zelfs vijf.

De voorwaarde staat in de kleine lettertjes: genoeg geld en mensen, nu al ruimte reserveren voor toekomstige dijkversterkingen, en voldoende zand en klei. De bevindingen gaan mee in de volgende zesjaarlijkse herijking van het Deltaprogramma.

Overheden blijven investeren in dijken, kustbescherming en maatregelen tegen zwaardere buien en langere droogte, maar de rekening stijgt mee, net als de keuzes over grond, woningbouw en infrastructuur. Voor een land dat al eeuwen met de zee onderhandelt, heeft Nederland een opmerkelijk vertrouwen ontwikkeld in waterbeheer via techniek, regels en een indrukwekkend aantal inspraakprocedures.

Klimaatverandering is helaas een steeds minder coöperatieve onderhandelingspartner. Gemeenten willen nieuwe woningen, boeren hebben grond nodig, natuurorganisaties eisen herstel en waterschappen zouden graag zien dat iedereen de fysieke grenzen van het landschap erkent.

De regering moet al die belangen verzoenen, het liefst voordat het water komt om de discussie zelf te beslechten.

Poll Where should the Netherlands build new homes?Waar moet Nederland nieuwe woningen bouwen?

NetherlandsNederland

Dutch Consensus Politics Remains An Elaborate Method Of Postponing DisagreementDe Nederlandse overlegpolitiek blijft een verfijnde methode om onenigheid uit te stellen

The minority cabinet keeps chasing a broad social agreement with unions and employers, and it needs other parties for every majority; deals on housing, tax, work and benefits take long to reach and longer to landHet minderheidskabinet blijft jagen op een breed sociaal akkoord met vakbonden en werkgevers en heeft voor elke meerderheid andere partijen nodig; afspraken over wonen, belasting, werk en uitkeringen duren lang en landen nog langzamer

The Dutch political system continues to rely heavily on negotiations between government, employers, trade unions and other stakeholders to settle disputes over economic and social policy. This consensus based approach, known as the poldermodel, has long helped the Netherlands manage competing interests and keep its institutions stable.

The current minority cabinet, with 66 of 150 seats, needs other parties for every majority and has spent much of this year trying to build a broad social agreement with unions and employers. Unions first demanded that planned cuts to unemployment and disability benefits be dropped entirely, while the coalition's own partners insisted the savings target remained.

Complex talks over housing, tax, labour market reform and public spending can delay decisions, particularly when political fragmentation makes lasting agreements harder to reach. The Netherlands has elevated compromise into something close to a national personality trait, although the process occasionally produces considerably more compromise than actual policy.

Every stakeholder must be consulted, every objection acknowledged and every proposed solution subjected to another round of talks to establish whether there is enough support for further talks. The system has undeniable advantages in a country where cooperation is essential.

Its weakness is that consensus can become an objective in itself, leaving governments with beautifully negotiated agreements and an increasingly impatient population wondering when something might actually happen.

Het Nederlandse politieke systeem blijft sterk leunen op overleg tussen overheid, werkgevers, vakbonden en andere belanghebbenden om geschillen over sociaaleconomisch beleid te beslechten. Die op consensus gerichte aanpak, bekend als het poldermodel, heeft Nederland lang geholpen om tegenstrijdige belangen te managen en zijn instituties stabiel te houden.

Het huidige minderheidskabinet, met 66 van de 150 zetels, heeft voor elke meerderheid andere partijen nodig en heeft een groot deel van dit jaar geprobeerd een breed sociaal akkoord met vakbonden en werkgevers te smeden. De bonden eisten eerst dat geplande bezuinigingen op WW en WIA volledig van tafel gingen, terwijl partners van de coalitie volhielden dat de besparingsopgave bleef staan.

Ingewikkeld overleg over wonen, belasting, arbeidsmarkt en overheidsuitgaven kan besluiten vertragen, zeker als politieke versplintering duurzame afspraken moeilijker maakt. Nederland heeft het compromis verheven tot iets wat dicht bij een nationale karaktertrek komt, al levert het proces soms aanzienlijk meer compromis op dan daadwerkelijk beleid.

Elke belanghebbende moet worden gehoord, elk bezwaar erkend en elke voorgestelde oplossing onderworpen aan nog een overlegronde om vast te stellen of er genoeg draagvlak is voor verder overleg. Het systeem heeft onmiskenbare voordelen in een land waar samenwerking onmisbaar is.

De zwakte is dat consensus een doel op zich kan worden, met regeringen die prachtig uitonderhandelde akkoorden hebben en een steeds ongeduldiger bevolking die zich afvraagt wanneer er eigenlijk iets gaat gebeuren.

Poll The poldermodel today is…Het poldermodel is tegenwoordig…

Jargon, translatedBegrippen, vertaald

Words the news assumes you know. We don’t.Woorden waarvan het nieuws aanneemt dat je ze kent. Wij niet.

Get to knowKen ze

Europe, person by personEuropa, per persoon

The people running the continent, gently deflated.De mensen die het continent besturen, liefdevol doorgeprikt.

Reality checks private · no login · a minute or twoprivé · geen login · een minuutje of twee

Tools

Private checks and help, no login. Nothing you answer leaves your phone.Privé checks en hulp, zonder login. Wat je invult, verlaat je telefoon niet.

Help & reportHulp & meldenBullied or threatened? Save, report, block, escalate, per platformGepest of bedreigd? Bewaren, melden, blokkeren, escaleren, per platform

Straight to your platformDirect naar je platform

SectionsRubrieken

About DwarsblikOver Dwarsblik →